Κόσμος & ιδέες

Ο κόσμος που ζούμε ως φύση, ως πλανήτης, αλλά πάνω απ’ όλα ως κοινωνία, είναι το αντικείμενο αυτής της ενότητας.

Οι τάσεις και η ερμηνεία τους, τα γεγονότα και οι πρωταγωνιστές τους αποτελούν τον πυρήνα των ενδιαφερόντων μας.



...τούτη την ημέρα – (Σαββάτο 25η Μαρτίου 2017) PDF Print E-mail

Τέσσερα χρόνια υπολείπονται προκειμένου να συμπληρωθούν δύο αιώνες από το διαβόητο '21. Κάτι περισσότερο από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους, το οποίο φυσικά δεν θα υπήρχε αν δεν είχε προηγηθεί η εξέγερση.



Η 121η πρώτη επέτειος, το 1942, βρίσκει την Ελλάδα ηττημένη και υποδουλωμένη στις δυνάμεις του άξονα. Έχουν συμπληρωθεί οι έντεκα πρώτοι μήνες Κατοχής και ο φοβερός λιμός του χειμώνα. Θα σημειώσει, ανάμεσα σε άλλα, ο Γιώργος Θεοτοκάς στα περίφημα «Τετράδια ημερολογίου» του:

Read more...
 
Επτάμιση δραχμούλες – (Παρασκευή 24 Μαρτίου 2017) PDF Print E-mail

Εκεί γύρω στο '74, ο μικρός «άσσος φίλτρο», με περιεχόμενο δέκα σιγαρέτα, είχε επτάμιση δραχμούλες. Ήταν ένα πενηνταράκι πιο ακριβός από το αντίστοιχο «Καρελάκι». Κασετίνα αμφότερα, βέβαια. Ένα ποσό που μπορούσε να αντέξει ένας νεαρός, μη φανατικός καπνιστής όσο και μη φανατικός μαθητής του Γυμνασίου.

Τότε που η αντίδραση για την βίαιη μετριότητα των διδασκόντων, υπήρχαν και εξαιρέσεις κάποτε θα αναφερθούν, έφερνε τις μικρές παρέες σε ένα όμορφα παρακμιακό, σκοτεινό καφενέ των τερματικών του ΚΤΕΛ προκειμένου να αποφύγουν δια της μεθόδου της κοπάνας, κάποιες δυσάρεστες ώρες διδασκαλίας.

Ο τόπος, χωρίς να το ήξερε, περνούσε τους τελευταίους μήνες του Ιωαννιδικού καθεστώτος, η Λευκωσία ήταν ακόμα ενιαία και το Βερολίνο διχοτομημένο. Σήμερα είναι ανάποδα. Αν εξαιρέσεις το βραχνά του σχολείου και τα σημάδια από τον περασμένο Νοέμβρη, η ζωή πρόβαλε σαν ένα φωτεινό μονοπάτι γεμάτο υποσχέσεις και μια ισχυρή βούληση για να αλλαχθούν όλα. Ήταν και ο διαφορετικός τρόπος που παλλόταν εκείνη η νεανική καρδιά στη θέα κάποιων προσώπων.

Read more...
 
Τα δυστυχήματα μετά το δυστύχημα - (Πέμπτη 2 Μαρτίου 2017) PDF Print E-mail

Δεν ήμουν ιδιαίτερα πρόθυμος να σημειώσω κάτι για το δυστύχημα της 26ης Φεβρουαρίου στο 82ο χλμ. της Αθηνών - Λαμίας. Και σίγουρα όχι πάνω στο βράσιμο της είδησης. Κάνοντας μια κουβέντα με τον φίλτατο Ι.Δ., αναπτύσσοντας τις απόψεις μου περί του θέματος, με προέτρεψε να τις γράψω. Όπερ και εγένετο. Εκείνος τις δημοσίευσε στη στήλη «παρεμβάσεις» του χθεσινού (1η/3ου) «Έθνους», η ταπεινότητά μου τις αναρτά εδώ. Δίχως να πιστέυω ότι κομίζω γλαύκα εις Αθήνας, έχουν ως ακολούθως:

Στα χρόνια της εικόνας, η είδηση έφθασε τάχιστα σε κάθε οθόνη τρομάζοντας και τους πιο τολμηρούς από τη βιαιότητα και το αποτέλεσμα της.
Κυριακή χαρά και σχόλη, σημαδεύτηκε από το δράμα της απώλειας τεσσάρων ανθρώπων. Κι ο επιζήσας, μορφή τραγική, θα πρέπει για το υπόλοιπο της ζωής του να βρει τρόπο να απαλλαγεί από τις εικόνες της φρίκης που έζησε. Πράγμα εξόχως αμφίβολο.

Αυτά είναι τα στοιχεία του δυστυχήματος. Οι αιτίες είναι πιο δύσκολα ανιχνεύσιμες. Δυο μόνον είναι οι ακλόνητες σταθερές. Η πρώτη είναι η ιδιαίτερα υψηλή ταχύτητα της μοιραίας Porsche, δύσκολο να την ορίσουμε με νούμερα και η δεύτερη, η άκρως άτυχη τροχιά, που της επέτρεψε να μπει ανεξέλεγκτη στο σταθμό στάθμευσης. Ότι και αν συνέβη, αν είχε συμβεί ένα μέτρο πριν, ή ένα μέτρο μετά, η τροχιά της θα ήταν εκτός πάρκιν και θα είχαμε τουλάχιστον δυο άμοιρα θύματα λιγότερα.

Με τα δεδομένα που είναι γνωστά, υπάρχει η βεβαιότητα ότι ο οδηγός του ισχυρού Γερμανικού κουπέ έχει χάσει τον έλεγχο πριν το σημείο εισόδου στο πάρκιν. Είναι πλέον επιβάτης και όχι χειριστής. Όποιος και να καθόταν από εκείνο το χρονικό σημείο και μετά πίσω από το τiμόνι της, δεν θα μπορούσε να κάνει απολύτως τίποτα. Στο καίριο ερώτημα γιατί και πως χάθηκε ο έλεγχος, η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε μια, μήτε βέβαιη. Κινούμαστε πλέον με εικασίες. Το λόγο έχουν εμπειρογνώμονες με την προϋπόθεση ότι θα έχουν αρκετά στοιχεία για να φτάσουν σε ασφαλή συμπεράσματα.

Read more...
 
Σαν σήμερα το ’43 – (Τρίτη 28 Φεβρουαρίου 2017) PDF Print E-mail

Η Ελλάδα διάγει το δεύτερο χειμώνα της Κατοχής. Έχει ήδη γνωρίσει το ζόφο του προηγούμενου έτους, θρηνώντας δεκάδες χιλιάδες νεκρών από τον Μεγάλο Λιμό. Πείνα, μαύρη αγορά, εκτελεστικά αποσπάσματα και δωσίλογοι αποτελούν τα στοιχεία της καθημερινότητας στην Γερμανοκρατούμενη μαρτυρική Αθήνα στα τέλη του Φλεβάρη του '43.

Τότε, στις 27/2ου, πεθαίνει, στα 84 του, ο Κωστής Παλαμάς. Ο Γιώργος Θεοτοκάς θα σημειώσει στα περίφημα Τετράδια ημερολογίου: «Νόμιζε κανείς πως έβλεπε μπροστά του πεθαμένον μισόν αιώνα ελληνικής ζωής».

Ο Μark Μazower, στην «Ελλάδα του Χίτλερ» μας λέγει πως παρόλο που δεν είχε γίνει δημόσια αναγγελία, παρά μόνον ένα σημείωμα είχε αναρτηθεί στο βιβλιοπωλείο του Ελευθερουδάκη, την επομένη μέρα, συγκεντρώθηκε ένα τεράστιο πλήθος στο πρώτο νεκροταφείο. Όταν ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός ολοκλήρωσε ένα σύντομο πατριωτικό αποχαιρετιστήριο λόγο, ήρθε η σειρά του Άγγελου Σικελιανού.

«Χλωμός, σχεδόν σαν δαιμονισμένος» σηκώθηκε και έβγαλε από τα μύχια της ψυχής του το:

Read more...
 
Ανοικτά μυαλά & επικοινωνία - (Παρασκευή 24 Φεβρουαρίου 2017) PDF Print E-mail

Δεν έχω καταφέρει να διακριθώ για τον φιλογερμανισμό μου. Αντίθετα, συχνά έχω συγκεντρώσει πυρά, για κάποιον υφέρποντα αντιγερμανισμό μου. Πυρά φίλια τις περισσότερες φορές, από ανθρώπους που εκτιμώ και φαντάζομαι με εκτιμούν. Από ανθρώπους που σπούδασαν, εργάστηκαν, εκεί, ή είχαν τέλος πάντων, πολύ μεγαλύτερη δόση γερμανισμού απ' ότι η ταπεινότητά μου. Ως εκ τούτου η γνώμη τους είναι κατ' αρχάς σεβαστή και η συζήτηση μπορεί να απλωθεί ευχάριστα.

Στις επαγγελματικές συναντήσεις με Γερμανούς/ίδες, όταν ολοκληρώνεται το κατεξοχήν υπηρεσιακό και σοβαρό κομμάτι, ακολουθεί ένα δείπνο όπου στις πρώτες εξωυπηρεσιακές κουβέντες έχεις καταλάβει με τι τύπο έχεις να κάνεις. Η συνήθης και πιο παραγωγική συνταγή, είναι να περιγράψεις ή να σχολιάσεις κάτι με χιούμορ και περιπαιχτική διάθεση. Από την πρώτη αντίδραση του συνδαιτυμόνα καταλαβαίνεις μέχρι που μπορείς να φθάσεις. Το συμπέρασμα είναι ένα. Όσο πιο ανοιχτό μυαλό είναι ο απέναντι τόσο πιο ανοιχτοί είναι οι δρόμοι της επικοινωνίας. Το γράφω αυτό μετά λόγου γνώσεως και αναφέρω το πιο πρόσφατο παράδειγμα.

...εξόχως γοητευτική η Τουλούζη, είτε μέρα,

Τετάρτη βράδυ στην Τουλούζη, κάθομαι δίπλα στον πρόντακτ μάνατζερ του smart electric drive. Γερμανός γαλανομάτης, ψηλός, είχε κάνει πριν λίγες ώρες την παρουσίαση της τέταρτης γενιάς του ηλεκτρικού smart. Μίλησε εκτός χειρογράφων, με μεγάλη άνεση, ήξερε το αντικείμενο, ξεπέρασε εύκολα μια κουτή, ολίγον προβοκατόρικη ερώτηση και επαγγελματικά, στην δική μου κρίση, στάθηκε δίπλα στο άριστα.

Read more...
 
Δ.Ο.Λ. & Δίκαιο - (Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2017) PDF Print E-mail

Από το καλοκαίρι του 1999 και το φθινόπωρο του 2005 αντίστοιχα, είχε το ζευγάρι να κινηθεί προς την νότια Εύβοια. Την προηγούμενη Κυριακή, μέρα παγωμένη και αφιλόξενη, με βοριάδες και βροχές έπεσε η ιδέα, να κυλίσουμε μέχρι την Αμάρυνθο, ίσως και τα Στύρα.

Έτσι άνευ προγράμματος, χωρίς στόχο. Κίνηση λίγη στο εθνικό δίκτυο, ουρανός κλειστός από παντού, και μετά τη Χαλκίδα, υπό βροχή μέχρι την Ερέτρια, όπου λίγες μικρές γαλάζιες τρύπες στον ουράνιο θόλο έφερναν απρόσμενα κάποιες ασημένιες αχτίδες στη θάλασσα.



Με το πορθμείο που συνδέει την Ερέτρια με τον Ωρωπό κλειστό από τον Νοέμβριο, τα εξήντα περίπου χιλιόμετρα μέχρι τα Στύρα δεν ήταν και η καλύτερη πρόταση, κάτω από το βαρύ ουρανό, πάνω στην κατά τόπους βρεγμένη άσφαλτο. Έτσι, φτάνοντας στην Αμάρυνθο, πήραμε το δρόμο του γυρισμού.

Την αφορμή για όσα ακολουθούν, έδωσαν οι εικόνες από τις κλειστές εγκαταστάσεις τις Shelman στο Βασιλικό Χαλκίδας, της Neoset και ενός ακόμα, πέρα από τα «Holidays in Evia» και «Eretria Village», εγκαταλελειμμένου από καιρό ξενοδοχείου, πάνω στην παραλία της Ερέτριας του Delfis. Μια ακόμα όψη παρακμής, όπως διαμορφώνεται μετά από επτά μνημονιακά χρόνια.

Έχοντας έντονες τις ανθρώπινες αντιδράσεις από το πιθανό τέλος του Δ.Ο.Λ., που όπως όλοι απεύχομαι, έκανα μια πρόχειρη έρευνα για τα μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα που γονάτισαν και έκλεισαν προσφάτως. Το αντικείμενο δεν είναι αν χρεοκόπησαν επειδή οι επιχειρηματίες ενθυλάκωσαν τα δάνεια, ή επειδή στραγγαλίστηκαν από τις τράπεζες, ή τους στρίμωξαν οι συνδικαλιστές ή η επόμενη γενιά εκρίθη ελλιπής, ή τους έπληξαν θολά κομματικά συμφέροντα ή κυβερνητικές εκδικητικότητες ή οτιδήποτε άλλο. Το αντικείμενο είναι το αποτέλεσμα και πόσοι εργαζόμενοι έχασαν το μεροκάματο.

Read more...
 
Κένυα. Φλεβάρης 1999 – (Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2017) PDF Print E-mail

Από τις αρχές Γενάρη του ’99 είχε αποφασιστεί να καλύψουμε το 47ο Safari rally. Καθώς προγραμματίζαμε τις κινήσεις μας, έρχεται η πληροφορία ότι καλός γνωστός μας, έχει κλειστή σχέση με τον Έλληνα πρέσβη στο Ναϊρόμπι. Τις επόμενες μέρες επικοινωνούμε με τον Γιώργο Κωστούλα, ο οποίος με τα διαπιστευτήρια που του δίνουμε, είναι από εξυπηρετικός έως εγκάρδιος.

Δεν μας αφήνει περιθώριο, ούτε για ξενοδοχείο να συζητήσουμε και μας καλεί να μας φιλοξενήσει στην πρεσβευτική κατοικία. Έτσι, όλα προμηνύονται ευοίωνα σε μια αποστολή που δεν ήταν ούτε συνηθισμένη ούτε συμβαίνει συχνά.

Μπαίνουμε στη διαδικασία των εμβολίων, κίτρινου πυρετού και μηνιγγίτιδας Α + C, χαπακωνόμαστε με τα δισκία πρόληψης ελονοσίας, διαβάζουμε τις οδηγίες για ταξιδιώτες σε χώρες που έχουν παρουσιαστεί κρούσματα χολέρας και αναχωρούμε για την …Σουηδία.

Εκείνη την χρονιά είχαμε προγραμματίσει να βρεθούμε στους πέντε πρώτους αγώνες του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Ράλυ. Είχαμε ήδη φωτογραφίσει το Monte, ακολουθούσε το Σουηδικό και στη συνέχεια το Safari, το Πορτογαλικό και το Καταλωνίας.

Πριν πετάξουμε, για Γκέτεμπορ, κάναμε μια ακόμα επαφή με τον πρέσβη, τις πολύ πρώτες μέρες του Φλεβάρη, για κάποια εκκρεμότητα και ήταν σαν να μιλούσαμε με έναν άλλον άνθρωπο. Η διαχυτικότητα των πρώτων επαφών είχε χαθεί και είχε αντικατασταθεί, από μια περίεργη, υπηρεσιακή συμπεριφορά.

Δεν έδωσα ιδιαίτερη σημασία, φύγαμε, αντιμετωπίσαμε θερμοκρασίες έως και μείον 16 βαθμούς, ήταν μια ακόμα ενδιαφέρουσα εμπειρία και όταν επιστρέψαμε στην Αθήνα, την Δευτέρα 15η Φεβρουαρίου, μετά από ένα σφικτό πρόγραμμα και αρκετά απομονωμένοι, στις λευκές εσχατιές της Σουηδίας, από το τι γινόταν μακριά μας, αρχίσαμε να μαθαίνουμε τι είχε συμβεί.

Read more...
 
Λεωφόρος Καβάλας – (Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 2017) PDF Print E-mail

Αυτό ήταν το πρώτο όνομά της. Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί η δυτική πύλη της Αθήνας ονομαζόταν Καβάλας. Αργότερα μετονομάστηκε σε λεωφόρο Αθηνών. Οι πρώτες παραστάσεις μου από αυτήν έρχονται στη μέση της δεκαετίας του '60, κι ήταν σχετικά ευθυγραμμισμένες με την ευρύτερη εικόνα της πρωτεύουσας.

Από τότε, περίπου, κι αυτή η εικόνα, αλιευμένη στο διαδίκτυο, με φόντο την Ανατολή και τον Υμηττό. Ο δρόμος φυσικά χωρίς διαχωριστικό, με δυο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, και τα όριά του, να χάνονται στις χωμάτινες όχθες.

Οι χώροι περισσεύουν, τα οχήματα είναι λίγα, και στο βάθος ξεχωρίζει πάνω στο βράχο η Ακρόπολις των Αθηνών. Αναφέρεται, ως φωτογραφία του Michael Ruetz. Η σύγκριση με την έγχρωμη εικόνα του σήμερα, μοιραία, έχει λίγα κοινά σημεία.

Read more...
 
Ασιατική Τέχνη - (Πέμπτη 19 Ιανουρίου 2017) PDF Print E-mail

Στεκόταν ακίνητη στο αναπηρικό καροτσάκι. Η αίθουσα ήταν άδεια, κοιτούσε  ένα έκθεμα πολύ συγκεντρωμένη, αφοσιωμένη ολοκληρωτικά σε αυτό.  Μέσα στο ημίφως και στην απόλυτη ησυχία, η σκηνή ήταν κατανυκτική.

Με είχε εντυπωσιάσει και καταλάβαινα ότι ήταν μια εικόνα που δεν θα ξεχνούσα εύκολα. Ειδικά όταν γινόταν λόγος για μουσεία, και τον σεβασμό για εκθέματα που σε συγκινούν. Νοέμβριος του 1998 ήταν, στο μουσείο Χονκάν στο πάρκο Ουένο της Ιαπωνικής πρωτεύουσας. Εκεί όπου, ο Μίλτος έλεγε: «Η Απωνία έχει πρωτεύουσα το Κύο». Το καλό με τον  σχωρεμένο, ήταν ότι έφτασε μέχρι προεδρίας της Νού Δού. Το κακό με κάποιον από τους επόμενους πολιτικούς αρχηγούς, είναι ότι έγινε και πρόεδρος της Κυβέρνησης, όντας επιπέδου Μίλτου. Aν όχι χαμηλοτέρου.
Χαθήκαμε όμως. Έψαξα, βρήκα την εικόνα στο αρχείο, σλάιντ βέβαια, την ψηφιοιποίησα πρόχειρα, και ιδού.



Η άγνωστη γιαπωνέζα, κάτω δεξιά διακρίνονται τα πόδια της πάνω στο καροτσάκι, θαύμαζε μια σειρά από διαχωριστικά με εμφανή τα σημάδια μιας λεπτής τέχνης πάνω τους.

Έτσι, όταν πέρασα το κατώφλι του μουσείου Ασιατικής Τέχνης στα παλιά ανάκτορα Αρχάγγελου Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου, στην πόλη της Κέρκυρας θυμήθηκα αυτή την εικόνα.  Τακτικός επισκέπτης στο νησί για περισσότερο από μισό αιώνα και δεν είχα αξιωθεί να το δω. Κάλλιο αργά, παρά ποτέ.

Read more...
 
Mon Repos - (Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2017) PDF Print E-mail

Στο σχολειό, μας είχαν διδάξει ότι στις Θερμοπύλες, έπεσαν όλοι. Σε μια πρωτοφανή επίδειξη ανδρείας και αδιαφορίας για το μοιραίο, που από ένα σημείο και μετά ήταν προδιαγεγραμμένο. Μαζί τους έπεσε και ο αρχηγός τους. Ο Βασιλιάς. Ο Λεωνίδας που πολέμησε σαν λιοντάρι ή καλύτερα σαν Λακεδαιμόνιος στην πρώτη γραμμή, στη λάσπη με τα αίματα και τα κομμένα μέλη. Καθόλου τυχαίο ότι ως  διδαχή και αιτιολογία της ήττας, έχουμε και την εμφάνιση της προδοσίας με την είσοδο στην ιστορική σκηνή του απαίσιου Εφιάλτη.

Λίγο αργότερα, μας δίδασκαν την περιπέτεια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, στα πέρατα της γης, μας έλεγαν πόσο γενναίος και πόσο αλληλέγγυος ήταν ο νεαρός αυτοκράτορας, ο ηγέτης της γης. Τότε στην έρημο, που του πήγαν το νερό να ξεδιψάσει και εκείνος το 'χυσε στην καυτή άμμο, διότι ούτε οι οπλίτες του δεν είχαν να πιούν.

Στις επόμενες χρονιές μας δίδαξαν το τέλος του Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου. Έμεινε εκεί όρθιος να υπερασπίζεται έως τέλους την Βασιλεύουσα, το Θρόνο, την Ιδέα. Κι έπεσε από το λεπίδι του εχθρού. Παλικάρι αληθινό, πρώτος μεταξύ ίσων, πολεμιστής έως τέλους. Διότι τι να την έκαμε τη ζωή, αν δεν μπορούσε να υπερασπισθεί το λαό του;

Αυτά ακούγαμε, αυτή την ιδέα είχαμε περί της Βασιλείας και των Βασιλέων. Και στο παιδικό, του Δημοτικού, μυαλό μας, είχε καρφωθεί η εντύπωση ότι οι Βασιλιάδες ήταν υπέρτεροι. Αρχηγοί αληθινοί, ατρόμητοι, πολέμαρχοι, έτοιμοι να θυσιαστούν για το έθνος, το λαό, την ιστορία. Τώρα, για το γαλαζοαίματοι, δεν το χώραγε ούτε το παιδικό μυαλό. Το ξεπερνούσα σαν να μην το άκουγα. Ξέφευγε το παραμύθι.

Τούτα σκεφτόμουν, μπροστά στη θωριά του Μon Repos. Στην Κέρκυρα.

Read more...
 
More Articles...
<< Start < Prev 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Next > End >>

Page 5 of 13