Έτσι όπως διαμορφώνονται οι συνθήκες στη χώρα μας, αυτό το «αίσιον και ευτυχές το νέον έτος» ακούγεται περισσότερο ως ειρωνεία και λιγότερο σαν οτιδήποτε άλλο.

Ότι θα είναι μια περίοδος δοκιμασιών, αναμετρήσεων και οδύνης είναι παγκοίνως κατανοητό. Αυτό που θα προκύψει στο τέλος του έτους είναι άδηλο, όπως και τι θα κληροδοτήσει στην επόμενη χρονιά.

Σε κάθε περίπτωση, περιθώρια αισιοδοξίας δεν υπάρχουν πολλά. Αιτία, όχι μόνο η δεινή οικονομική κατάσταση τόσο της Πολιτείας όσο και των πολιτών, αλλά κυρίως η αβεβαιότητα για το αν όλα όσα χαρακτηρίζονται ως μέτρα οδυνηρά θα οδηγήσουν προς την ανάκαμψη ή την ολοκληρωτική κατάρρευση. Αν μάλιστα συμβεί το δεύτερο πως ακριβώς θα εκδηλωθεί; Τι θα συμβεί;

Ανάμεσα στα πολλά ερωτήματα που αιωρούνται, ένα που έχει να κάνει με το μέλλον, δείχνει πιο επίκαιρο από ποτέ:

«τι μεσολάβησε και από υποσχόμενο έγινε εφιάλτης;»

Σαν ιστορική αποτίμηση του παρελθόντος μπορούμε να ισχυριστούμε ότι από την απέραντη οδύνη και τα βαθιά τραύματα της εμφύλιας αναμέτρησης, το μέλλον έδειξε υποσχόμενο για πρώτη φορά στα μέσα τη δεκαετίας του ’60. Για δεύτερη φορά, η υπόσχεση επέστρεψε με την μεταπολίτευση το καλοκαίρι του ΄74, ενώ τον Οκτώβριο του ‘81μας επισκέφθηκε για τρίτη και μέχρι στιγμής για τελευταία φορά.

Το τι μεσολάβησε λοιπόν και μετατράπηκε το υποσχόμενο περιβάλλον σε εφιάλτη δεν είναι απαραίτητα κατανοητό σε όλους.

Το βρετανικό κοινοβούλιο ενέκρινε χθες, Πέμπτη, το νομοσχέδιο για την αύξηση των διδάκτρων των πανεπιστημίων. Το νομοσχέδιο πέρασε σχεδόν οριακά (323 ψήφοι υπέρ, 302 κατά) ταράσσοντας την όχι και τόσο αρμονική συμμαχία της κυβέρνησης συνασπισμού.

Την ίδια στιγμή χιλιάδες φοιτητές διαδήλωναν τα αισθήματά τους, ενάντια στη νέα νομοθετική ρύθμιση και συγκρούονταν με την Αστυνομία προσπαθώντας να φτάσουν στο κτίριο του κοινοβουλίου. Τραυματισμοί και συλλήψεις αναφέρθηκαν.

Της φοιτητικής οργής δεν ξέφυγε ούτε ο πρίγκηψ Κάρολος ο οποίος με την σύντροφό του Καμήλα εποχούμενος της Βασιλικής Rolls κατευθυνόταν σε θεατρική παράσταση στο West End. Το μαύρο όχημα δέχτηκε αντικείμενα, λευκή μπογιά, ενώ οι αποπειράθηκαν να σπάσουν τα κρύσταλλα.

Με τη γνωστή Βρετανική υποκρισία ο πρωθυπουργός D. Cameron χαρακτήρισε τα γεγονότα «Σοκαριστικά και απαράδεκτα».

Αναγκαστικά τον θυμόμαστε κάθε φορά που ταξιδεύουμε αεροπορικώς. Κάθε φορά που είμαστε υποχρεωμένοι να βγάζουμε ζώνη, υποδήματα, να κρατάμε τα παντελόνια μας, αφού βεβαίως έχουμε αφαιρέσει από οτιδήποτε μεταλλικό. Μια διαδικασία όχι ιδιαίτερα αξιοπρεπής.

Ο τέως πρόεδρος των Η.Π.Α. George W. Bush, εξέδωσε ένα βιβλίο, αυτοβιογραφικού τύπου με τίτλο Decision Points όπου βέβαια υπερασπίζεται τις επιλογές του. Το βιβλίο πούλησε την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του 200.000 αντίτυπα. Ο ίδιος δήλωσε στην Gurdian πως:

«Ήμουν υποχρεωμένος να προστατέψω την Αμερική. Οι αποφάσεις που έλαβα ήταν απαραίτητες. Είμαι ένας ικανοποιημένος άνθρωπος».

Υπεραμυνόμενος μάλιστα των θέσεων του, κατέθεσε στην εθνική εξομολογήτρια Opra Winfra με παρρησία πως:

Οι τρεις έννοιες του τίτλου δεν έχουν κοινά στοιχεία. Έρχεται όμως η καθημερινότητα να τις εμπλέξει σε δυσάρεστους συνδυασμούς.

Το τι συμβαίνει στην πολύπαθη Ιρλανδία είναι λίγο πολύ γνωστό. Έχει ήδη συμβεί σε εμάς.

«Αυτό δεν είναι σχέδιο διάσωσης. Είναι απαγωγή για λύτρα. Η πιο μακρόχρονη απαγωγή της ιστορίας. Κάντε αυτό που σας λέμε και ίσως κάποτε πάρετε την πατρίδα σας πίσω»

αυτό εισέπραξε και αυτό σημείωσε στους Irish Times o αρθρογράφος Fintan O'Toole για το περιεχόμενο της συμφωνίας δανειοδοτήσης της χώρας του.

Στις 11.30 το πρωί της Παρασκευής 22 Νοεμβρίου 1963 το προεδρικό αεροσκάφος Air Force one προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Love Field του Dallas. Ο λόγος της επίσκεψης ήταν πολιτικός, για την ακρίβεια προεκλογικός. Στις εκλογές του΄60 ο J.F.K. είχε επικρατήσει του αντιπάλου του R.M.Nixon με την μικρότερη διαφορά που παρατηρήθηκε σε προεδρικές εκλογές στις Η.Π.Α. Ο συντηρητικός νότος δεν συμπαθούσε τον Kennedy, έτσι με τις εκλογές του ’64 να πλησιάζουν ήταν επιτακτική η ανάγκη να κλείσει η ψαλίδα με τους Ρεπουμπλικάνους στη δύσκολη αυτή περιοχή. Με όπλο τη χαρισματική προσωπικότητα του, ο πρόεδρος πίστευε θα κέρδιζε τους πολίτες. Το επιτελείο του σχεδίαζε την επίσκεψη από την άνοιξη.

Τέσσερις μέρες πριν φθάσει, είχε δημοσιευτεί στον τοπικό τύπο η ακριβής πορεία που θα ακολουθούσε η προεδρική λιμουζίνα και η υπολοιπη πομπή των αυτοκινήτων που την συνόδευαν, από το αεροδρόμιο προς το κέντρο της πόλης όπου θα εκφωνούσε λόγο. Φεύγοντας από το αεροδρόμιο μέσα στην ανοικτή Lincoln Continental του ’61 κάθισε το προεδρικό ζεύγος, ο κυβερνήτης John Connally και η σύζυγός του Nellie.

Ο πρόεδρος, λέγεται πως, αρνήθηκε την πρόταση των ανδρών της ασφαλείας του, να τοποθετηθεί στο ανοικτό όχημα μια αλεξίσφαιρη διάφανη προστατευτική προσθήκη. Με το πρόσχημα του καλού καιρού που επικρατούσε ήθελε να δείξει και ένα πιο προσιτό  πρόσωπο. Ένα μεγάλο πλήθος κατά μήκος των δρόμων τον καλωσόριζε θερμά Σχεδόν στις 12.30 η Nellie Connelly στρέφεται προς τον J.F.K. και του λέει: «κύριε Πρόεδρε δεν μπορείτε να πείτε ότι το Dallas δεν σας αγαπά.»

Σε κάθε ημερολογιακό έτος «χωράνε» δώδεκα πανσέληνοι. Όμως από αυτούς τους δώδεκα σεληνιακούς κύκλους «περισσεύουν» κάθε χρόνο 11 μέρες. Καθώς αυτές συσσωρεύονται έχουμε μια επιπλέον πανσέληνο κάθε 2,72 χρόνια.

Είναι λογικό να ασχολούμαστε τέτοια εποχή με την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Για εκείνους που βρέθηκαν μέσα στο γεγονός είναι επιπροσθέτως μοιραίο και ανθρώπινο. Για αρκετούς από αυτούς, τούτη η μνήμη δεν τους συνοδεύει μοναχά εκείνη την μέρα αλλά πιθανότατα κάθε μέρα. Για την ακρίβεια έχει διαμoρφώσει τις ζωές και το μέλλον τους.

Ο καθένας μπορεί να διατηρεί όποια εντύπωση θέλει, αλλά η ακριβής εικόνα είναι μια. Ο χρόνος κυλά ευεργετικά είτε επουλώνοντας τραύματα, είτε δημιουργώντας προϋποθέσεις μιας ακριβέστερης καταγραφής.

Αν συνειδητοποιήσουμε ότι, από την εξέγερση του Πολυτεχνείου έχουν παρέλθει 13 χρόνια περισσότερα από όσα, από την λήξη του εμφυλίου έως το Πολυτεχνείο, τότε αντιλαμβανόμαστε, σε σύγκριση με το τι συμβαίνει σήμερα, το ειδικό βάρος της ιστορίας αυτού του τόπου.

Οι χθεσινές ταραχές στην έδρα των Συντηρητικών στο Λονδίνο δεν αποτελούν παρά ακόμα μια απόδειξη του τεταμένου κλίματος της εποχής. Αν ακόμα και οι παραδοσιακά ήπιοι έως και απαθείς Βρετανοί, αντιδρούν βίαια γίνονται αντιληπτές οι διαστάσεις του προβλήματος.

Τα επεισόδια δημιουργήθηκαν από μικρή ομάδα κουκουλοφόρων που αποσπάστηκαν από το κυρίως μπλοκ της ογκώδους φοιτητικής διαδήλωσης, πρόχειρες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 50.000 διαδηλωτές, αλλά όλα δείχνουν ότι το πνεύμα στο σύνολό του είναι μαχητικό. Η δήλωση 20χρονου φοιτητή είναι αποκαλυπτική.

«Καταστρέφουµε το κτίριο ακριβώς όπως αυτοί καταστρέφουν τις πιθανότητες που έχουµε να σπουδάσουµε»

Το θέμα είναι στη βάση του οικονομικό. Η απόφαση της Βρετανικής κυβέρνησης να διπλασιάσει κατ’ αρχήν τα δίδακτρα και σε μερικές περιπτώσεις να τα τριπλασιάσει αποτέλεσε τη θρυαλλίδα των εξελίξεων. Η οικονομική διάσταση βεβαίως εύκολα λαμβάνει ταξικό χαρακτήρα και διχαστικές τάσεις.