Κόσμος & ιδέες

Ο κόσμος που ζούμε ως φύση, ως πλανήτης, αλλά πάνω απ’ όλα ως κοινωνία, είναι το αντικείμενο αυτής της ενότητας.

Οι τάσεις και η ερμηνεία τους, τα γεγονότα και οι πρωταγωνιστές τους αποτελούν τον πυρήνα των ενδιαφερόντων μας.



Υπήρχε η εκτίμηση (22.03.2009) PDF Print E-mail

ό,τι όσοι γεννήθηκαν στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ’50 και εντεύθεν ήταν τυχεροί. Μπορεί αρκετοί από αυτούς να βίωσαν τις συνέπειες του εμφυλίου, να αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν προκειμένου να εξασφαλίσουν τον επιούσιο αλλά στην πλειοψηφία του ο ελληνικός πληθυσμός ζούσε καλύτερες μέρες.

Καθώς η δεκαετία του ’60 προχωρούσε, η εκτίμηση αυτή αποκτούσε ακόμα μεγαλύτερη ισχύ όχι μόνο διότι ολοένα και περισσότερα Ελληνικά νοικοκυριά απομακρυνόντουσαν από τη φτώχια, αλλά κυρίως διότι ο τρόμος του πολέμου, των εκτελέσεων, της πείνας, της βίας ολοένα απομακρύνονταν και μια νέα σκεπτόμενη, λιγότερο προβληματική και περισσότερο προβληματισμένη κοινωνία ανέτειλε.


Η δικτατορία ανέστειλε πολλά, αλλά συνάμα επανατροφοδότησε την αγωνιστική διάθεση και ήρθε η μεταπολίτευση που έδωσε στις μάζες όνειρα, στόχους, μέλλον.

Η συνέχεια επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Σε κάθε περίπτωση η ελπίδα μιας κοινωνίας που θα προχωρούσε με πυξίδα τον πολιτισμό, με γνώμονα μια ευρύτερη συναίνεση άρχισε γοργά να ξεθωριάζει και στις μέρες μας δείχνει να έχει ολότελα χαθεί.

Τώρα γιατί ο νεοέλληνας εξοστρακίστηκε τόσο άσχημα από τον μεταπολεμικό κήπο της Εδέμ είναι μια άλλη, μεγάλη ιστορία.

Ίσως το κρύβει η φυλή. Ίσως το μασκάρει η ίδια ανθρώπινη φύση. Δύο χιλιάδες τετρακόσια χρόνια νωρίτερα ο Επίκουρος το είχε εκφράσει χωρίς αναστολές

«Η δυστυχία της σοφίας είναι καλύτερη από την ευημερία της ηλιθιότητας».

Κάτω από αυτό το πρίσμα, το μέλλον φαντάζει ζοφερό και η μόνη ευκαιρία που μπορεί να γεννηθεί φωλιάζει στις ψυχές των υγιών.

Αν είχε δίκιο ο Hugo που ισχυρίστηκε ότι: «η δυστυχία φτιάχνει ανθρώπους ενώ η ευημερία δημιουργεί τέρατα» ήρθε η ώρα της αναμέτρησης με τα τέρατα της βίας, του προσωπικού πλουτισμού, της καταλήστευσης των πόρων, της υποβάθμισης του περιβάλλοντος, της καταρράκωσης των θεσμών, της διαφθοράς.

Ο αγώνας είναι τελικός και απόλυτα προσωπικός. Η εποχή των πάσης φύσεως Σωτήρων εξέπνευσε. Ο καθείς μοναχός κι αν βρεθεί στίγμα ντροπής, ο πολιτισμός έχει ελπίδα.

 

 

 
Το μοντέλο (05.03.2009) PDF Print E-mail

Τρεις και τριάντα πρωινή ήταν, καθώς το πουλμανάκι ανέβαινε τις αλλεπάλληλες φουρκέτες πάνω από την Costiera Amalfitana. Τα χλωμά, λίγα, διάσπαρτα, επίγεια φώτα και η χειμερινή ανταύγεια του φεγγαριού φιλτραρισμένη από τη χαμηλή νέφωση δημιουργούσαν ένα απόκοσμο σκηνικό. Υποθέτω ότι θα ήταν τμήμα της ίδιας γοητείας, που κάποια στιγμή τράβηξε τον John Steinbeck εκεί.

Μια πολύ χαρακτηριστική γωνιά της γης απομακρυνόταν και προοδευτικά ξεπρόβαλε το επόμενο κομμάτι από την άλλη πλευρά της χερσονήσου του Salerno. O όγκος του Βεζούβιου διακρινόταν στο βορρά και ανατολικότερα ξεχώριζε ο αστικός ιστός της Napoli.

Οι πρόσφατες αδυσώπητες αφηγήσεις του Roberto Saviano, του εθνικού ήρωα όπως τον αποκάλεσε ο Umberto Eco, για αυτή την πόλη του Ιταλικού νότου, έχουν αφαιρέσει κάθε μαγεία ή χαριτωμένη ανάμνηση. Το οργανωμένο έγκλημα και ο καλύτερος του σύμμαχος, η φτώχεια, έχουν απλώσει το δίχτυ τους πάνω από την πολύπαθη πολιτεία.

Read more...
 
Κάποια μηνύματα του κινηματογράφου (25.02.2009) PDF Print E-mail

Η «εναντίωση» (πρωτότυπος τίτλος Defiance) και η «Μαδαγασκάρη 2» δίνουν την αφορμή για μερικές σκέψεις, σχετικά με τα μηνύματα που περνά ή επιχειρεί να περάσει ο κινηματόγραφος.

Είναι πασιφανές ότι δυο αυτές προσεγμένες παραγωγές δεν έχουν καμιά μεταξύ τους σχέση, απευθύνονται σε ολότελα διαφορετικό κοινό, αλλά είναι ενδιαφέρον με πόση αβρότητα, αλλά και αμεσότητα περνούν τα κοινωνικά τους μηνύματα.

Read more...
 
Περί της Θεότητας, της (14.01.2009) PDF Print E-mail

Τέσσερις αιώνες νωρίτερα ο George Berkeley, Ιρλανδός, διανοητής και πιστός το είχε εκφράσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο λέγοντας πως:

«Είναι η ιαχή των πάντων μα το παιχνίδι των λίγων.» Ο λόγος για την Αλήθεια, αυτή την μονάκριβη, δυσεύρετη, και πολλαπλώς διεκδικούμενη ως μοναδική ερωμένη, Θεά.

Ο άνθρωπος την αναζήτησε παντού. Αρχής γενομένης από τον κάπως αλαζονικό αυτοπροσδιορισμό ως homo sapiens. Στη συνέχεια από τις τραγωδίες των αρχαίων κλασσικών. Έπειτα από τα εκατομμύρια των ψυχών που χάθηκαν διεκδικώντας χίμαιρες και ένα ταπεινό τμήμα της. Αλλά και από τους σκοτεινούς αιώνες που πέρασαν θαμμένοι στη σιωπή της δεισιδαιμονίας.

Read more...
 
Περί ειδωλολατρίας (23.12.2008) PDF Print E-mail

O Γάλλος ανθρωπολόγος Claud Levi Strauss πέρα από τόσα σπουδαία που είπε και έγραψε, διατύπωσε και την άποψη πως όλα τα σημαντικά πράγματα βρίσκονται σε ζεύγη. Έτσι έχουμε τις σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις αυτού που αποκαλεί “τα μεγάλα ζευγάρια”. Απ' όλες τις θεμελιώδεις αντιθέσεις που οικοδομούν το πεπρωμένο, η πιο σημαντική είναι (πάντα κατά τον Strauss), αυτή της φύσης και του πολιτισμού.

Από τα βάθη της ύπαρξής του ο άνθρωπος είναι ένα διαιρεμένο σύνθετο σώμα από στοιχεία βιολογικά και από στοιχεία προερχόμενα από τις κοινωνίες ή τους πολιτισμούς. Η κατάσταση μας καθορίζεται από αυτή την αλληλεπίδραση των βιολογικών περιορισμών από την μία και των κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων από την άλλη. Είναι μια συνθήκη δυναμική, καθώς το περιβάλλον έρχεται σε σύγκρουση με την ανθρώπινη βιολογία μεταβάλλεται και αυτό από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Read more...
 
Menschenmatetial (07.01.2009) PDF Print E-mail

Στη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου, οι Γερμανοί στρατιώτες που πολεμούσαν στις μάταιες μάχες των χαρακωμάτων συχνά βρισκόντουσαν υπό την επήρεια ουσιών ώστε να μπορούσαν να ξεπερνούν το φόβο, την πείνα, το κρύο. Κυριαρχεί η άποψη ότι ήταν μια παραλλαγή του γνωστού πια MDMA ή μεθυλενιοδιοξυμεθαμφεταμίνη ή ακόμα πιο γνωστού ως Ε, ως Χ, ως ΧΤC ή ακόμα πιο καθημερινά «έκσταση».

Το MDMA λέγεται ότι συνετέθη για πρώτη φορά το 1898 στα γερμανικά εργαστήρια Μerck. Εκείνους τους στρατιώτες τους αποκαλούσαν και Menschenmatetial, δηλαδή «ανθρωποϋλικό».

Ο όρος αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον φαρμακοποιό συγγραφέα Heinrich Theodor Fontanes το 1854, αλλά χρησιμοποιήθηκε τόσο από τον Karl Marx στο «Das Kapital» όσο και από τον Adolf Hitler στο «Mein Kampf». Επίσης τον χρησιμοποίησε και ο Franz Kafka στο αφήγημά του «Beim Bau der Chinesischen Mauer».

Read more...
 
Tempelhof & Plaza (23.12.2008) PDF Print E-mail

O επί σειρά ετών κάτοικος του # 10 της Downing Street, Harold Wilson, είχε πεί:«αν δεν σου αρέσει κάτι άλλαξέ το. Αν δεν μπορείς να το αλλάξεις, άλλαξε τον τρόπο που το αντιμετωπίζεις». Ο Βρετανός, πρώην ηγέτης του εργατικού κόμματος, εξέφρασε την πολιτική, τη ρεαλιστική πλευρά του θέματος.Πέραν όμως αυτής της άποψης για τις αλλαγές, υφίστανται κι άλλες, λιγότερο προσγειωμένες, περισσότερο επώδυνες, ολότελα αθωράκιστες.

Σε έναν κόσμο που ραγδαία αλλάζει, οι ευαισθησίες για όσα χάνονται, δείχνουν να είναι ένα περιττό συναίσθημα, μια ανώφελη αδυναμία. Συχνά όσοι υποφέρουν από τέτοιου είδους συμπεριφορές, αντιμετωπίζονται ως αναχρονιστικοί, ως ανίκανοι να συμβαδίσουν με τα νέα δεδομένα.  Ακούγεται μάλιστα και ως ορισμός της ευφυΐας, ότι, είναι η ικανότητα προσαρμογής (άρα και επιβίωσης) στις επερχόμενες αλλαγές. Μπορεί να είναι και έτσι.

Read more...
 
<< Start < Prev 11 12 13 Next > End >>

Page 13 of 13