Την τελευταία φορά που είχε ακουστεί ο Ιταλικός Εθνικός Ύμνος στην F 1, ο επόμενος Ιταλός οδηγός που θα ανέβαινε στο υψηλότερο σκαλοπάτι του βάθρου ήταν ακόμα αγέννητος. Ο Ρωμαίος νικητής του GP της Μαλαισίας τον Μάρτιο του 2006, Giancarlo Fisichella, είχε πετύχει τον ταχύτερο γύρο στις δοκιμές κατάταξης και τερμάτισε μετά από 56 γύρους μπροστά από όλη την αγέλη. Ήταν 33 ετών.

Είκοσι χρόνια αργότερα, ο γεννημένος τον Αύγουστο του 2006 στην Μπολόνια Andrea Kimi Antonelli, επανέλαβε τα όμοια στο GP της Κίνας. Στα 19 του χρόνια, ο νεότερος που κατέκτησε pole, ο δεύτερος νεότερος που κέρδισε GP. Οι Βρετανοί σχολιαστές τον αποκαλούν, πολύ σωστά, teenager, όπερ μεθερμηνευόμενον έφηβος. Το αποδεικνύει και το, εκτός μονοθεσίου, αθώο βλέμμα του. Ο ίδιος και ο πρώην αγωνιζόμενος πατέρας του Marco όμως ξέρουν, πέρα από το ταλέντο πόσο πολύ δουλειά και λίγο από τύχη χρειάστηκε για να φτάσει στη νίκη της Σαγκάης.

Λιγότερο πιλότοι, περισσότερο διαχειριστές ηλεκτρικών συστημάτων. Αν αυτό ήθελε η FIA συγκροτώντας και θέτοντας σε ισχύ τους κανονισμούς της F1 του 2026, το κατάφερε. Αν δεν επιθυμούσε κάτι τέτοιο, θα πρέπει άμεσα οι αρμόδιοι να σκύψουν να μελετήσουν τα θέματα.

Ακόμα και αυτή η όχι και τόσο παρεμβατική γενιά των οδηγών, για να τεθεί διακριτικά η ταυτότητά τους, διότι ο ωμός προσδιορισμός θα ήταν υποταγμένη στο σύστημα, το έθεσε: «Είμαι σίγουρος ότι ίσως η FIA θα πρέπει να το βελτιώσει λίγο”. Δήλωσε ευγενικά, ο περιχαρής νικητής του πρώτου αγώνα της χρονιάς στην Μελβούρνη.

Οι 58 γύροι του 24ου και τελευταίου αγώνα της χρονιάς του πρωταθλήματος της Φ1, ήταν αναμφίβολα ψυχοφθόροι για τα μέλη των ομάδων που διεκδικούσαν τον παγκόσμιο τίτλο. Και πιο πολύ από όλους, για εκείνον που τελικά στέφθηκε πρωταθλητής.

Φάνηκε αμέσως μετά την πτώση της καρώ σημαίας, όταν όλα πια είχαν κριθεί. Αναλύθηκε σε λυγμούς ο Βρετανός, που διατηρεί και τη βελγική υπηκοότητα, Λάντο Νόρις. Έχοντας  ξεκινήσει την πορεία του στο σπορ από την τρυφερή ηλικία των οκτώ ετών έφτασε, μετά από 18 χρόνια, στην κορφή του. Τίποτα δεν ήταν εύκολο ή αναμενόμενο σε αυτό το χρονικό διάστημα. Αναρίθμητα παιδιά που κάθονται εξ απαλών ονύχων πίσω από το βολάν αγωνιστικών κατασκευών βλέπουν στα πιο αχαλίνωτα όνειρά τους τον ίδιο στόχο.

Την πρώτη χρόνια τέλεσης του Δ.Ρ.Α.,τότε που δεν ήταν και πολύ διεθνές, συμμετείχαν 19 ελληνικά πληρώματα. Δέκα εννέα. Ήταν άνοιξη του 1953, ο τόπος προσπαθούσε να αναπνεύσει στον αχό του μετεμφυλιακού κλίματος, ανάμεσα από την απώλεια κάθε είδους πολιτισμού που βασίλευε στο Μακρονήσι και το πυρ των εκτελεστικών αποσπασμάτων. Βουτηγμένος βαθιά στη φτώχεια, βαθύτερα στο μίσος, στηριγμένος στις φιλανθρωπίες των δυναστικών συμμάχων, έχοντας ήδη κάνει τα πρώτα σοβαρά βήματα στο μονοπάτι της απώλειας της διεκδίκησης των αποζημιώσεων για τις θηριωδίες των Γερμανών, ομού με την καθολική εκ των πραγμάτων αθώωση των ημεδαπών συνεργατών τους. Εποχή που πρέπει να ξεχάσει και να θυμάται κανείς για τον ίδιο λόγο. Την ολοκληρωτική απουσία δικαιοσύνης. Και όμως 19 ελληνικά πληρώματα εκίνησαν, εκείνη την περιπέτεια του πρώτου Δ.Ρ.Α.

Δεκέλεια 13,81 χλμ. πρώτη ετάπ του 22^ου Δ.Ρ.Α., Μάιος 1975. Ο «Σιρόκο» τοποθετεί άριστα την Α 110 στο τελευταίο εσάκι. Τα γαλάζιο κουπέ από την Διέπη ήταν ήδη στον έκτο χρόνο συμμετοχής στους ελληνικούς αγώνες έχοντας διανύσει δεκάδες χιλιάδες χιλιομέτρων, σε κάθε μορφή αγώνα, όπου κατά τεκμήριο σπάνια έχανε και σπανιότερα εγκατέλειπε. Στο φόντο η σκόνη από τις συμμετοχές που έπονται αφού, η διαδρομή τότε σε μεγάλο τμήμα της ήταν χωμάτινη. Πρώτος σε αυτή την ε.δ., ο εξωπραγματικός Bjorn με την  διαστημική Stratos γράφοντας 09':58.'' Δεύτερος ο Lele Pinto επίσης με Stratos, 10': 25''. Τρίτος ο εικονιζόμενος με 10':28''. Πίσω του οι: Andresson, Aaltonen, Rohrl, Warmbold, Lampinen, όλοι με καλύτερο υλικό και σαφώς πληρέστερη υποστήριξη. Η εικόνα είναι από εναέρια λήψη του Νίκου Γραμματικόπουλου. Στις μέρες μας το συγκεκριμένο σημείο έχει δομηθεί πυκνότερα από την Εκάλη.

Ποτέ μέχρι το 2009 δεν ήταν λιγότερα. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 έφτασαν τα 50, στα τέλη με το σοκ του πραξικοπήματος μειώθηκαν, ενώ οι αλλοδαπές συμμετοχές από τις ’60 του ΄66, έπεσαν στις 30 το ’67 και θα έπρεπε να περιμένουμε εννέα χρόνια για να επανέλθουμε στα προ πραξικοπήματος χρόνια. Στα μέσα της δεκαετίας του ΄70, όπως και στις αρχές της δεκαετίας του '80, οι ελληνικές συμμετοχές ξεπερνούν τις επτά δεκάδες και είναι περισσότερες από τις αλλοδαπές Μέχρι το τέλος του εικοστού αιώνα θα παραμείνουν σταθερά πάνω από 55. Στις μέρες μας, 72 χρόνια μετά το πρώτο Δ.Ρ.Α., με πενταπλάσιο κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. όπως και πενταπλάσια κυκλοφορούντα αυτοκίνητα στην επικράτεια από την δεκαετία του 70, οι συμμετοχές των ελληνικών πληρωμάτων είναι 11. Έντεκα, μαζί με έναν ελληνόφωνο κάτοικο εξωτερικού, ενώ τα δυο από αυτά αγωνίζονται με αλλοδαπούς συνοδηγούς . Μολοντούτο υπάρχει στα δελτία Τύπου που κυκλοφορούν ασχολίαστα παντού, ένα πανηγυρικό κλίμα. Ας το δούμε λίγο.

Έχοντας μείνει μακριά επί μακρόν, έχοντας λίγες πληροφορίες σε αυτό το χρονικό διάστημα και μια επιδερμική επαφή, μοιραία είχα χάσει τον παλμό, έτσι όταν προέκυψε όλως αιφνιδίως, ωσαύτως και απρόσμενα, η πρόσκληση του Δημήτρη Δριβάκου με την νόστιμη ερώτηση: «Μήπως ήρθε η ώρα να φορέσετε τα γάντια σας;», πέρα από το ανεξήγητο του πληθυντικού, αναμφιβόλως το δίλλημα ήταν μεγαλύτερο από το ερωτηματικό.  Σε μια προσπάθεια να αποφύγω με ευγένεια την πρόταση αντεπιτέθηκα με άψογο ενικό: «Δημήτρη αυτό που φαντάζομαι ότι θέλεις, δεν μπορώ να στο προσφέρω. Έχω μοναχά ένα σάιτ, όπου εκφράζω τις ταπεινές ευφυολογίες μου και πέραν συγγενών, φίλων και ολίγων απελεύθερων, δεν ασχολείται κανείς».

Εκεί που πίστευα ότι ξέφυγα όπως ο Χάρης ο Γραμμός στο δεξί φτερό της Λεωφόρου, ή ο Χούλιο Λοσάντα στο παλιό, καλό Γεώργιος Καραϊσκάκης, ο Δ.Δ. βάζει μια δεύτερη βυθίζει την πατούσα στο πάτωμα και: «Δεν με ενδιαφέρει, εγώ εσάς θα ήθελα».  «Ώ-ρε μπλέξαμε», σχηματίστηκε στο συννεφάκι πάνω από το κεφάλι μου όπως στα καρτούν και ταυτόχρονα ο Δ.Δ. σπρώχνει πίσω το ματσούκι της αλλαγής του σειριακού περνάει στην τρίτη και ρωτά ήπια: «Μήπως θα μπορούσατε να βρείτε δυο - τρία καλά παιδιά από το χώρο να μας συντροφεύσουν;»

…είναι περίπλοκο. Το ακούμε συχνά σε αγγλόφωνες ταινίες, όταν ο αφηγητής δεν θέλει, ή δεν μπορεί, ή δεν υπάρχει χρόνος να εξηγήσει μια περιπεπλεγμένη κατάσταση. Η εποχή μας είναι κατ’ εξοχήν περίπλοκη. Και όσο ολοένα επιταχύνει προς τα εμπρός, δημιουργώντας τεράστιες μάζες από ξεχασμένο παρελθόν γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη. Αυτή η περιπλοκότητα γίνεται άμεσα φανερή στα σπορ που έχουν γίνει θέαμα καθώς προσφέρονται, όχι άνευ κόστους, σε εκατοντάδες εκατομμύρια τηλεθεατές. Ειδικά τα εξ΄ορισμού σύνθετα σπορ όπως, ας πούμε, τα μηχανοκίνητα ειδικότερα το πάνω  - πάνω ράφι, όπως η F1.

Ο τηλεοπτικός φακός εισβάλει σχεδόν παντού και ο οποιοσδήποτε έχει πρόσβαση στις τόσο προσωπικές στιγμές των πρωταγωνιστών ακούγοντας την κάθε ακριτομυθία, σοφία, αθυροστομία, που ανταλλάσσεται αλλάζοντας το τηλεοπτικό προϊόν. Θα υπάρξει η άποψη ότι έτσι γίνεται πιο ελκυστικό, όπως και εκείνη ότι με αυτόν τον τρόπο μεταβάλλεται σε  τηλεοπτικό παιχνίδι. Αναφέρονται όλα τούτα με αφορμή τον ήρεμο τόνο της φωνής του Lewis όταν ο μηχανικός του τον ενημέρωσε για την διαφορά που τον χώριζε από την Williams του Carlos jr. “Θέλετε να τον αφήσω κι εκείνον να περάσει;” Βρετανικός, πετυχημένος σαρκασμός 100%.

Πριν μια εβδομάδα άνθρωπος δικός μου, ευγενής και ανοικτός, σχεδόν υποχρεώθηκε να δει τα δυο τελευταία επεισόδια του «drive to survive». Επιδερμική επαφή είχε με το σπορ, και αυτό μόνον διότι ο πρώτος του εξάδελφος ήταν σπουδαίο χέρι στον Ελληνικό χώρο, η δε πρώτη του σύζυξ είχε παλέψει και αυτή στα όμορφα της νιάτα τόσο με δυο, όσο και με τέσσερις τροχούς. Κάθισε λοιπόν μπροστά δέκτη και με μια σειρά από ερωτήσεις, άρχισε να μπαίνει στο νόημα. Προχθές λοιπόν Σαββάτο, ερώτησε: «Μήπως έχει G.P. αύριο να χαζέψουμε;».

Τούτη είναι μια πρώτη απόδειξη, του πόσο καλά δουλεύει το σύστημα. Ότι, δηλαδή, το περιτύλιγμα είναι λαμπερό, το περιεχόμενο ζουμερό, η προβολή πέρα από εύστοχη κυριολεκτικά κυριαρχική, ώστε να έχει τη δύναμη να έλξει γρήγορα ακόμα και έναν απόμακρο. Αν αυτό απομακρύνει τον θεσμό από τις ρίζες του, ας το χαρακτηρίσουμε ως το τίμημα της ανάπτυξης. Δεν έχει καμία σχέση η F1 και γενικότερα το υψηλό επίπεδο διεθνών αγώνων αυτοκινήτου, τώρα πλέον κάπως κυνικά αποκαλούμενο και ως προϊόν, με ότι υπήρχε πριν 30 χρόνια. Για πιο παλιά ούτε συζήτηση. Οι εποχές των Mille Miglia, Targa Florio, Copa Acerbo είναι μια μακρινή, θολή ενίοτε και θανάσιμη ανάμνηση.

Η προηγούμενη ανάρτηση μας θύμισε τα πρώτα βήματα της Ε.Λ.Π.Α. αλλά και τον τελευταίο αιρετό της πρόεδρο. Αυτός, θα μας απασχολήσει στο μικρό τούτο σημείωμα. Στη διετή του θητεία κόμισε, αφενός την εμπειρία της απέλπιδος, ως απεδείχθη, προσπάθειας διάσωσης του οργανισμού, από τις αμαρτίες ετών που δεν είχε την επιμέλεια να συμμαζέψει η relâché θητεία του προηγούμενου.  Αφετέρου αποκόμισε το χάρισμα μιας πρακτικής, έστω και εν μέρει, σπουδής της Νομικής επιστήμης.

Στην δεκαετή δικαστική του περιπέτεια, η 92^η ποινική υπόθεση για την οποία κατηγορήθηκε, πάντα ως πρόεδρος της Ε.Λ.Π.Α., εκδικάζεται την Τρίτη 13 Μαΐου. Όχι ότι καλύτερο για τους προληπτικούς. Από τις προηγούμενες 91 ποινικές έχει αθωωθεί τελεσίδικα στις 90, ενώ εκκρεμεί μόνο μια ανάμεσα σε Εφετείο και Άρειο Πάγο. Οι υποθέσεις αφορούσαν μη καταβολές μισθών και ασφαλιστικών εισφορών. Ο κύριος ή καλύτερα ο μοναδικός λόγος των αθωώσεων ήταν η έλλειψη δόλου.

Δελτίο Τύπου που πέρασε αφιλτράριστο και κυρίως ασχολίαστο στους ιστότοπους έχει κάποιο ενδιαφέρον καθότι καταδεικνύει το κλίμα της εποχής:

«Μια αληθινή εμπειρία Formula 1 έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα! Οι λάτρεις του μηχανοκίνητου αθλητισμού θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά το αγωνιστικό μονοθέσιο της McLaren και να βρεθούν στη θέση του Lando Norris. Αυτή την εμπειρία υψηλών ταχυτήτων εξασφάλισε για τους Έλληνες fans ο ΟΠΑΠ, στο πλαίσιο της διπλής συνεργασίας της μητρικής του, Allwyn, με την Formula 1 και την ομάδα της McLaren. H McLaren θα κάνει το πρώτο pit stop της στην Ελλάδα, την Παρασκευή 14 Μαρτίου, στην πλατεία έξω από την OPAP Arena, όπου ο ΑΝΤ1, επίσημος αναμεταδότης της Formula 1 στην Ελλάδα, θα πραγματοποιήσει θεματική εκδήλωση με χορηγό τον ΟΠΑΠ».

Κατ' αρχάς, ιστορικά μιλώντας, “το πρώτο pit stop της στην Ελλάδα” η McLaren δεν το έκανε 14 Μαρτίου 2025, κατά πως λέει το δ.Τ. Τούτο, συνέβη πριν μισό αιώνα. Καλοκαιράκι του 1975 ήταν, όταν στο motor show του Αγίου Κοσμά εκτέθηκε η  Μ23 Cosworth του πρωταθλητή Emerson Fittipaldi. Οι μ.α. εικόνες μας μεταφέρουν στην εποχή, όπου οι V8 ούρλιαζαν στις πλάτες των οδηγών, οι οποίοι κάθονταν ανάμεσα σε χωροδικτυώματα. Τότε που οι επιχειρήσεις προϊόντων καπνού μπορούσαν να ξοδέψουν λίγα από τα τα κέρδη τους όπου ήθελαν, τότε που οι αγώνες ήταν επικίνδυνοι, αλλά ο έρως ασφαλής.

Το δ. Τ. όμως, συνεχίζει απτόητο.