Ενδιαφέρον έχει το ζήτημα που έθεσε η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου, όπου συμμετέχουν 19 νησιά των Κυκλάδων και 15 των Δωδεκανήσων. Αιτήθηκε στην κυβέρνηση να τεθεί ανταποδοτικό τέλος για την διαχείριση των αυξημένων ροών ημερήσιων επισκεπτών. Κάτι τέτοιο μπορεί να λειτουργήσει διττά. Είτε ως μέτρο προκειμένου να ανακοπεί ο μαζικός τουρισμός, είτε ως έξτρα έσοδο για την εξυπηρέτηση πάσης φύσεως αναγκών όπως υπηρεσιών καθαριότητας.

^{Ιούνιος του 1998. Αποβίβασις ημερήσιων τουριστών στη Σύμη. Πολλοί μεν, ελάχιστοι δε, σε σχέση με το φετινό καλοκαίρι.}

Χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα πετύχουν των σκοπών τους, τόσο δηλαδή αν θα γίνει αποδεκτή η πρόταση όσο και αν στην περίπτωση που εφαρμοστεί, επιλυθεί το πρόβλημα, εγείρεται πάλι το θέμα του υπερτουρισμού.

Όσο και αν υφίσταται μια πανηγυρική διάθεση για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, για το πλήθος των τουριστών που συρρέουν, για τις επενδύσεις που γίνονται στον τομέα, τα πεντάστερα που ανεγείρονται, την αύξηση κατά 12% σε σχέση με πέρσι των πτήσεων VIP ιδιωτικών αεροσκαφών, τα ερωτήματα γίνονται ολοένα και πιο επίκαιρα:

Τι προοπτικές προσφέρει αυτό το είδος τουριστικής εκμετάλλευσης; Πόσος από τον παραγόμενο πλούτο παραμένει στον τόπο;

Ταυτόχρονα καταφθάνουν κάποιες αλλόκοτες αναφορές. Καθότι το επί δεκαετίες αφεντικό της δεν ξηγήθηκε και τόσο μπεσαλίδικα, θεός σχωρέστον δεν είναι πια κάτοικος του πλανήτη, συνταξιούχος φίλη αναγκάζεται να κάνει και κάποιο μεροκάματο στον τουρισμό, όπου έχει σοβαρές γνώσεις και εμπειρίες. Παραλαμβάνει λοιπόν μικρά γκρουπάκια εύρωστων οικονομικά αλλοδαπών και τα συνοδεύει σε νησιά, μουσεία, άθενς μπαί νάιτ κλπ.

Προχθές λοιπόν κατέβασε μια συμπαθή ομάδα Καναδών στην Σαντορίνη. Ο εισπράκτορας του πλοιαρίου που πάει τον κοσμάκη απέναντι στην Καμμένη απαίτησε μόνο μετρητά για την πιθανή κατανάλωση αναψυκτικού. Ε δεν είχαν. Τι να κάνουν; Τα ψώνισαν από τη στεριά και τα πήραν μαζί τους. Ο δε ξεναγός που τους εξυπηρέτησε ήταν Μολδαβός.

Το σύστημα έχει φθάσει πια στα όριά του. Μπορούμε να καταλάβουμε την έννοια της παγκοσμιοποίησης. Να πάρει τα κεφάλαιά της μια πολυεθνική να πάει να κατασκευάσει παπούτσια στο Βιετ Ναμ, ή να αγοράσει ξενοδοχεία στην Ελλάδα, ή να βρει ένα καλύτερο αύριο ένας πολίτης της πρώην Σοβιετικής Ένωσης στην Ελλάδα, αλλά μακροπρόθεσμα πόσο καλά μπορεί να είναι όλα αυτά;

Ειδικά σε ένα τόπο όπου το 1932 με πληθυσμό 6,5 εκατομμύρια είχαμε 185 χιλιάδες γεννήσεις, το 1990 με 10,1 εκατομμύρια 102 χιλιάδες και το 2024 με 9,9 εκατομμύρια 68 χιλιάδες. Και αυτός ο τόπος είναι η Ελλάδα.

Ίσως θα έπρεπε να είχε ληφθεί μια πρόνοια ποιες περιοχές θα θυσιαστούν στο βωμό του υπερτουρισμού και ποιες θα παραμείνουν Ελλάς. Να προσφέρουμε π.χ. Ρόδο, Μύκονο, Σαντορίνη, ένα ποδάρι της Χαλκιδικής, άντε και το Ζάντε και το Κορφού από τις Μπενίτσες και νοτιότερα όπου να συμβαίνουν τα πάντα στο σενάριο της υπερεκμετάλευσης. Να κτίσουν όσο, όπου θέλουν, να διακινούν ότι σκόνες ότι μπόμπες επιθυμούν ίσως και το δικό τους νόμισμα, το touristcoin.

Αλλά ο υπόλοιπος τόπος να παρέμενε ισόρροπος. Ενδεχομένως να έκανε και μερικά βήματα προς τα πίσω. Να συναντούσε τη δεκαετία του ’60. Δεν θα ήταν ανακουφιστικό; Δεν θα μαζευόταν;

Αλλά τώρα πια…