Δώδεκα χιλιάδες τριακόσια τετραγωνικά μέτρα απλωμένα, λίγο άναρχα, πάνω σε ένα μεγάλο κομμάτι γης, παρέμεναν αναξιοποίητα και στενάχωρα παρατημένα από το καλοκαίρι του 2017. Είχα συνδεθεί συναισθηματικά με το χώρο, αν και πέρασα μόλις εννέα χρόνια εκεί ως απασχολούμενος. Τα τρία πρώτα με αρκετές καλές στιγμές ως χομπίστας καλλιτέχνης. Τα επόμενα έξι εξ ανάγκης με πολύ λίγες μεν, αλλά πολύ καλές στιγμές δε και με σταθερή την καλλιτεχνική ιδιότητα. ΄Αλλο θέμα ότι δεν γινόταν αποδεκτή, αν όχι ούτε καν αντιληπτή ευρύτερα.

Και όλο το χρονικό διάστημα, από το καλοκαίρι του 2017 ως τις μέρες μας με ενοχλούσε που ήταν βουβό, χωρίς ζωή.

Ιδού λοιπόν η είδηση, από την τελευταία σελίδα του φύλλου της 8^ης Απριλίου της εφημερίδας «Οικονομική Καθημερινή», που σηματοδοτεί και το τέλος του τέλους.

Οι κατανυκτικές μνήμες που έχω από τούτη την ημέρα είναι λίγες και διάσπαρτες μέσα στο παρελθόν. Ο ουράνιος θόλος να καλύπτεται από ένα ενιαίο πανομοιότυπο σε όλο του το εύρος σύστημα νέφους, μια άπνοια που οδηγούσε όσους καπνούς υπήρχαν κατακόρυφα προς τα πάνω και μια ησυχία πάνδημη που διέκοπτε μόνον ο λυπητερός, επαναλαμβανόμενος ήχος της καμπάνας. Αυτά ως ενήλικας και με αρκετά κατασταλαγμένες απόψεις.

Ως παιδί, η Μεγάλη εβδομάδα ήταν περίεργη και όλα συναινούσαν σε ένα βαρύ κλίμα που μου ήταν δύσκολο αλλά κυρίως δυσνόητο. Πριν τα δέκα μου, συνέβη το δυστύχημα της 21^ης και το πράγμα περιεπλάκη έτι περαιτέρω.

Μέρες σαν και αυτές συνήθως προβάλλεται στα Μέσα το μέγα πλήθος που εκστρατεύει, αεροπλάνα, βαπόρια και γιωταχιά από το υδροκέφαλο λεκανοπέδιο για τους τόπους καταγωγής του, ή προς τα απόμακρα, από το παρελθόν, κοσμικά πλέον νησιά, ή ακόμα εκτός ημεδαπής.

Η προβολή, ανάμεσα στα ευχολόγια του «να επιστρέψουν όσοι αναχωρήσουν» και λοιπές χρηστικές οδηγίες προς τους ναυτιλλομένους, περνά και το μήνυμα της κοινωνικής προόδου, της οικονομικής ανάκαμψης, ενίοτε με την γαρνιτούρα από υπουργικά μη χείλη, περί του ότι «ζούμε σε μια φανταστική χώρα» και «η ζωή είναι ωραία».

Καμιά φορά σκέφτομαι ό,τι πέρα από την στεναχώρια για τον τρόπο, αλλά και για το νωρίτερο της αποχώρησης μερικών από τη ζωή, κρύβεται κάπου ένα είδος λύτρωσης από τον πόνο που τους κόμισαν τα στερνά, αλλά και το δώρο να μη ζήσουν ότι θα θεωρούσαν εξευτελιστικό. Τόσο στους χώρους που υπηρέτησαν και αναδείχτηκαν όσο και στην ευρύτερη θεώρηση των πραγμάτων.

Τελευταία Κυριακή του Ιουνίου του 1971. Ο Γ. Μοσχούς στην Κέρκυρα. Έχει διαλύσει κάθε υφιστάμενη επίδοση, έχει κυριαρχήσει με άνεση σε όλον τον ανταγωνισμό και έχει προσφέρει στο ντόπιο κοινό θέαμα που δεν είχε δει στο παρελθόν και όπως απεδείχθη, δεν επέπρωτο να ξαναδεί. Στο δεξί κάθισμα ο Τζιοβάνι με την καρώ σημαία της νίκης. Ο οδηγός έχει ήδη φουντώσει τσιγαριά.

Ο Γιώργος Μοσχούς ξεψύχησε το απόγευμα της 7^ης Απριλίου 2011. Τον γονάτισε ο καρκίνος στα 67 του χρόνια. Ως εκ τούτου στεναχώρησε όλους όσοι στάθηκαν δίπλα του.

αουτομόμπιλε, προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό το είδος και τη συμπεριφορά του homo sapiens (;) που βρίσκεται πίσω από το βολάν του.

Ένα μικρό παράδειγμα από τα αμέτρητα που συναντάται καθημερινά.

Πριν δυο μέρες, ο Τύπος έφερε στο φως ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ που αφορούσε τον αποχαρακτηρισμό και ακολούθως την δημοσίευση 129 εγγράφων της, τότε, Κ.Υ.Π. από την περίοδο 1953 - 1959.

Αθήνα. Εικόνα από τα τέλη της δεκαετίας του ΄50. Ο τόπος προσπαθεί να ξεχάσει το κοντινό παρελθόν, να ανασάνει. Δεν ήταν εύκολο.

Μιμούμενοι μεν, σωστά πράττοντας δε, τις πρακτικές άλλων κρατών που μετά παρέλευση δεκαετιών αποφασίζουν να περάσουν στη δημόσια σφαίρα αρχεία που εν τη γενέσει τους είχαν χαρακτηριστεί απόρρητα, η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, έδωσε στη δημοσιότητα περίπου 2.000 σελίδες από 123 αρχεία που αποχαρακτηρίστηκαν.

… τον Απρίλιο που δεν έρχεται. Ή έστω για την άνοιξη που δεν έρχεται με τους καλύτερους οιωνούς. Κάπως έτσι τα λόγια του Ελύτη αποκτούν τις ακριβείς τους  διαστάσεις:  «Κείνο που σου προσάπτουνε τα χελιδόνια είναι η άνοιξη που δεν έφερες».

Μια ερμηνεία τούτης της πρότασης, ας είναι η προσωπική και γιατί όχι η συλλογική ευθύνη για όσα αμελήσαμε.

Λίγες οικονομικές ειδήσεις, διάσπαρτες, που συνθέτουν μια εικόνα τόσο για την πολυπλοκότητα του σύγχρονου κόσμου, όσο και για την υψηλή συνδεσιμότητα που διακατέχει τις αγορές και τα γεγονότα σε παγκόσμια κλίμακα.

Ιδού λοιπόν.

Για όχι τυχαίους λόγους, έχω την εντύπωση ότι όσο απομακρυνόμαστε χρονικά από την επανάσταση του ’21, τόσο λησμονούμε και το περιεχόμενο της. Ατυχώς, αυτό αφορά και οποιαδήποτε άλλη εθνική εορτή.

_{Δέκα χρόνια νωρίτερα. Φίχτια Αργολίδας, μαθητική παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2016.}

Οι πλαστικές γαλανόλευκες στις παρελάσεις και οι πάνινες στους ιστούς των μπαλκονιών των κατοικιών, σαν είναι περισσότερο ντεκόρ και λιγότερο πίστη. Σε αυτή τη σκέψη φαίνεται να συνηγορεί και ο διευθυντής της

Η σχωρεμένη Μάνα μου, αν και δεν είχε οτιδήποτε που θα έπρεπε να της συγχωρεθεί, στο τελευταίο καλοκαίρι της ζωής  της, που ήταν  το πρώτο της πανδημίας, και με βεβαιότητα το χειρότερο όλων των 84 που προηγήθηκαν, ήταν καταβεβλημένη. Τα γεράματα, για τα οποία ας τολμήσω να καταθέσω ότι είναι η πλέον ανίατη από όλες τις ασθένειες, είχαν χτυπήσει γερά την πόρτα της. Ότι επίσης είχε προηγηθεί από τον Μάρτιο με την πρωτόγνωρη εμπειρία της απομόνωσης στο πρώτο lock down (καραντίνα στα Ελληνικά που και αυτή είναι δάνειο από την Ιταλική) την είχε καταβάλει έτι περαιτέρω. Τέλος δεν μπορούσε να ξεφύγει από το ανελέητο σφυροκόπημα της τηλεόρασης. Όλα τούτα είχαν πέσει πολύ βαριά.

Έτσι όταν κατεβήκαμε πρώτη φορά στο εξοχικό, για να παραθερίσει (καταλαβαίνω την παλαιότητα των λέξεων, αλλά αυτό είναι το νόημα), πήγαμε να ψωνίσουμε τα χρειώδη από ένα πρόσφατα ανακαινισθέν Mini Μarket (δεν χωνεύω την νεωτερικότητα των λέξεων, αλλά …) ψωνίσαμε και όταν πληρώσαμε, γυρνά στην νεαρά κοπέλα του ταμείου αφού είχε στήσει μια κουβεντούλα (λέγεται και small talk πάρ΄ημίν) και της λέει: «Θα τα λέμε! Έτσι;». Τότε εκείνες οι λέξεις με έφεραν ανάμεσα στον εκνευρισμό και την στεναχώρια. Σήμερα μου σπαράζουν την ψυχή. Γιατί;

Αρκετά αξημέρωτα ακόμα, αρκετά μακριά από τη βουή της πόλης και ένας κότσυφας που ξύπνησε νωρίς επικοινωνεί με έναν νυχτόβιο γκιώνη. Αν και ακατανόητη για το ανθρώπινο ους, η συνομιλία τους κοσμεί τη σιγαλιά της κρύας ανοιξιάτικης νύχτας. Εδώ, ένα τμήμα της συνομιλίας.

Συνομιλία επίσης, ήταν ο τίτλος, ακριβής μετάφραση από το πρωτότυπο Conversation, της ταινίας του F.F. Copolla που επιστράτευσε γαλαξία αστέρων στην διανομή των ρόλων: G. Hackman, J. Cazale, R. Duvall, H. Ford και έτυχε εισπρακτικής επιτυχίας παράλληλα με την υψηλή ποιότητά της και τις διακρίσεις που αποκόμισε. Βρισκόμασταν στο 1974 και νομίζαμε ότι

Το 1986, ο Marco Bellocchio είχε γυρίσει το Diavolo in corpo, μεταφέροντας στην οθόνη το μυθιστόρημα του Raymond Radiguet το οποίο στον μεσοπόλεμο είχε σοκάρει την συντηρητική κοινωνία. Την ίδια χρονιά που εκδόθηκε το μυθιστόρημα, το 1923, εγκατέλειψε τα εγκόσμια ο Radiguet στην ηλικία των 20 ετών και έξι μηνών από τυφοειδή πυρετό. Φέρνοντας το σενάριο στα σύγχρονα μέτρα, ο Bellocchio μεταφέρει το θέμα από την Γαλλία και τον Μεγάλο Πόλεμο στην Ιταλία της δεκαετίας των αρχών του ΄80 τοποθετώντας στο κάδρο και τις Ερυθρές ταξιαρχίες.

To ’86 είχα ενθουσιαστεί με τη ταινία, εκτέθηκα δε αναλόγως και γραπτώς. Βλέποντας την στις μέρες μας, δεν μπορώ να καταλάβω τι  με ενθουσίασε. Αρκετά φλύαρη, άνευρη, ακούμπησε ολοκληρωτικά στην ομορφιά και στην γύμνια της Ολλανδής πρωταγωνίστριάς του Marouscka Detmers, έβαλε στο φινάλε λίγο Αντιγόνη, μια δόση Κρέοντα, το τύλιξε με μερικά όμορφα Ιταλιάνικα εξωτερικά πλάνα και το πρόσφερε στο κινηματογραφικό κοινό.

Σαράντα έτη αργότερα, στα 86 του χρόνια, ο Bellocchio γυρίζει την απαγωγή και δολοφονία του Χριστιανοδημοκράτη ηγέτη Aldo Moro. Ακροβατεί ολίγον σκηνοθετικά με διάφορα τεχνάσματα, χωρίς όμως να παραποιεί τα γεγονότα, δίχως να απομακρύνεται από την πραγματικότητα. Από την αρχή τοποθετείται χωρίς ενδοιασμούς χρεώνοντας το φόνο περισσότερο στους πολιτικούς συνοδοιπόρους του Moro και λιγότερο στους Brigadisti. Με τίτλο Esterno Notte, περιγράφει τις τελευταίες μέρες του Moro, λίγο πριν απαχθεί και όλο το χρονικό διάστημα της ομηρίας του έως την εκτέλεσή του μέσα στο κρεμεζί 4L.

Απλώνει συγκινητικά το σενάριο το οποίο έχει συνυπογράψει, στηρίζεται σε καλές ερμηνείες, μεταφέροντας την αποτρόπαια δομή της πολιτικής, την υποκρισία της εξουσίας, τα αδιέξοδα που δημιουργούνται από συγκρουόμενα μεγάλα συμφέροντα. Ευτυχώς, δεν υπάρχει περίπτωση να το ξαναδώ μετά από μια τεσσαρακονταετία και να απορήσω γιατί με συγκίνησε το 2026, καθότι: ποιος ζει 109 χρόνια;