Ξεπερνώντας με το εσχάτως επίκαιρο ερώτημα: «Γιατί εορτάζουμε την έναρξη του πολέμου και όχι το τέλος;» (μια απάντηση, δια όσους ενδιαφέρονται, βρίσκεται στο φινάλε), ας προσεγγίσουμε λίγο διαφορετικά την 85η επέτειο από το «Alors, c‘ est la guerre» που απάντησε ο Έλλην πρωθυπουργός  στον Ιταλό πρέσβη τα μαύρα χαράματα της 28^ης Οκτωβρίου του ’40.

Τον Μάρτιο του ’78 ο, ελληνικής καταγωγής γεννημένος στην Αίγυπτο με γονείς από την Κάσο και την Κεφαλονιά, σκηνοθέτης George Ρ. Cosmatos βρίσκεται στην Ρόδο διευθύνοντας μια πλειάδα σπουδαίων ηθοποιών (R. Moore, T. Savalas, D. Niven, C. Cardinale, E. Gould, S. Powers) που πρωταγωνιστούν στην ταινία Escape to Athena. Όχι κάτι σπουδαίο (πιο πλήρης η ταινία του ιδίου, Cassandra Crossing), αλλά μας αφήνει ένα ενδιαφέρον μήνυμα στο τέλος της.

Η υπόθεση εξελίσσεται σε κατεχόμενο ελληνικό νησί, περιλαμβάνει στρατόπεδο εργασίας, αντίσταση στην Γερμανική κατοχή, αρχαιοκαπηλεία, πορνεία κ.α. Καθώς οι αντιστασιακές δυνάμεις, πετυχαίνουν το σκοπό τους, οι δυνάμεις κατοχής αποχωρούν, ο πόλεμος τελειώνει και ο σκηνοθέτης ολοκληρώνει την δημιουργία του προβάλλοντας το εύρημα της εισόδου, της νέας κατάληψης, λίγα χρόνια αργότερα, πληθώρας αλλοδαπών τουριστών στο νησί, μόνο που πλέον είναι μια φιλική, μια ειρηνική, χαρούμενη για όλους «εισβολή».

Το ΄78 όλα αυτά όταν ο τουρισμός στην Ελλάδα ήταν μια διαφορετική υπόθεση. Σαράντα και επτά καλοκαίρια αργότερα, όταν έχει κυλήσει τόση και τόση αναπάντεχη ιστορία στους δρόμους αυτού του τόπου, διαβάζουμε στον Τύπο ότι: «Η επιτυχία των νησιών θα κριθεί από τις υποδομές» και πως: «στα 35 δις. υπολογίζονται οι επενδύσεις που χρειάζονται την επόμενη δεκαετία για να αντέξουν τις ροές των επισκεπτών».

Ενέργεια, ύδρευση, διαχείριση αποβλήτων, μεταφορές, επικοινωνίες είναι οι τομείς που θα απαιτήσουν την επί πλέον χρηματοδότηση ώστε να ικανοποιηθεί η ζήτηση. Σε διάφορες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί, ενώ στην Μεσόγειο η συγκέντρωση των τουριστών είναι 3 ανά τετ. χλμ., στα ελληνικά νησιά είναι 33. Ακόμα πιο πιεστικά είναι τα νούμερα της προσαύξησης του πληθυσμού στο δίμηνο υψηλής ζήτησης. Στα Ισπανικά νησιά είναι 21%, αλλά στα Ελληνικά είναι υπερδιπλάσιο φτάνοντας κατά μέσο όρο στο 50%, ενώ σε μερικές περιπτώσεις αγγίζει το ακραίο 100%.

Στο μάλλον ρητορικό ερώτημα του πόσο μπορεί να αντέξει αυτός ο τόπος κι άλλο τουρισμό η απάντηση είναι: Όσο θα φέρνει έσοδα. Σε μια τραυματισμένη, εδώ και δεκαετίες, οικονομία όπου διαβιεί μια αποπροσανατολισμένη  κοινωνία, ότι κομίζει χρήμα σβήνει οτιδήποτε άλλο. Ακόμα και την εικόνα του τόπου. Βιώνουμε μια αλλόκοτη και για πολλούς, κυρίως πρεσβύτερους, παράλογη εποχή.

Πριν λίγες μέρες, μια είδηση από την βόρεια Ελλάδα συνέτεινε στο κλίμα του παραλόγου. Βαλκάνιοι που αγόρασαν εξοχικές κατοικίες στην βόρεια Ελλάδα, τις εκμεταλλεύονται νοικιάζοντάς τις, ξεφεύγοντας μάλιστα από κάθε φορολογικό έλεγχο.

Από κοντά και οι πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου του κυβερνώντος κόμματος: «Και μαλλιά έβαλα, πολύ καλά έχουν πάει είμαι πολύ ευχαριστημένος .. και μπότοξ έχω κάνει, όχι πολύ όμως, δεν χρειάζομαι ιδιαίτερο. Βάζω πολύ ωραίες κρέμες …είναι καταπληκτικές, σας τις συστήνω πραγματικά, είναι το κάτι άλλο»..

Πέραν από το συλλογισμό ποιος από τους προγενέστερους πολιτικούς που ήταν το νο 2 του κόμματος θα έκανε και θα διαλαλούσε κάτι παρόμοιο, τις επόμενες μέρες μια είδηση πέρασε στην πρώτη σελίδα του Τύπου: «Παράνομα μπότοξ σε νυχάδικα». Κάτι τέτοιες στιγμές μας λείπουν καλλιτέχνες, όπως ο Χάρυ ή ο Τζιμάκος.

Τέλος πάντων, γυρνώντας στον εορτασμό της σημερινής μέρας, οι κατά τόπους μαθητικές παρελάσεις, καθώς και η στρατιωτική στην Σαλονίκη μοιάζουν να είναι μια απόπειρα συγκράτησης του τελευταίου ίχνους μιας άλλης εποχής. Ενδεικτικό τέλος, πως σε πανελλαδική έρευνα που έγινε το 69 % εκτιμά ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι ο θεσμός που εμπιστεύονται περισσότερο οι πολίτες. Μπορεί να δικαιολογείται αυτή η προτίμηση, από τη λησμονιά των στρατιωτικών πραξικοπημάτων του 20ού αιώνα, αλλά πιο πιθανό φαντάζει το ξέφτισμα τω υπόλοιπων θεσμών σε συνδυασμό με την απουσία κάθε στρατιωτικής πρωτοβουλίας ενάντια στο πολίτευμα τα τελευταία 50 χρόνια.

Τέλος να και μια απάντηση στο ερώτημα της εισαγωγής: «Γιατί εορτάζουμε την έναρξη του πολέμου και όχι το τέλος;»

Ας θεωρήσουμε ότι εορτάζουμε την ομοψυχία, την ενσωμάτωση όλων των ήδη βαθιά πολιτικά χωρισμένων, αντιμαχομένων πολιτών αλλά και εκείνο το απρόσμενο κέφι, το χαμόγελο των στρατευμένων ή υπό στράτευση ανδρών λες και πήγαιναν σε ένα πανηγύρι, σε μια γιορτή και όχι σε αφιλόξενα, παγωμένα όρη από όπου θα γύριζαν ακρωτηριασμένοι ή δεν θα έμεναν εκεί για πάντα.

Από την άλλη το τέλος του πολέμου ήρθε στον τόπο μας με πενταετή καθυστέρηση. Έπρεπε να περιμένουνε έως τον Σεπτέμβρη του ’49, αν και ότι ακολούθησε μέχρι το θέρος του ΄74 σε τίποτα δεν συνέβαλε στην επούλωση των τραυμάτων. Συνεπώς δεν έχουμε και πολλά να εορτάσουμε, από εκείνον το Οκτώβρη του ’44, αφού η επόμενη πενταετία κόμισε ακόμα μεγαλύτερη δυστυχία. Για αυτό και μεγάλη η συμβολή της Μεταπολίτευσης όσο και αν λοιδορείται με επιπόλαια επιχειρήματα.